10. Toelichting op de geconsolideerde balans

10.1 Materiële vaste activa

De desinvesteringen hebben met name betrekking op de Ceramac installaties bij Andijk III en het vervangen van diverse leidingen. De investeringsuitgaven van € 49 miljoen hebben met name betrekking op de afronding van het productiebedrijf in Andijk (Ceramac en automatisering) en diverse transport- en distributieleidingprojecten. Aan de materiële vaste activa in uitvoering wordt bouwrente toegerekend. Deze bouwrente bedroeg in 2015: € 0,5 miljoen (2014: € 1,6 miljoen).

10.2 Financiële vaste activa

Deelnemingen
De mutaties in de deelnemingen en participaties gewaardeerd tegen netto vermogenswaarde betreft het resultaat boekjaar voor het deel waarvoor PWN aandelen houdt.

Overige participaties
De amortisatie betreft de jaarlijkse vrijval van het aandeel in de afvoerleiding Wieringermeer.

Vorderingen op deelnemingen en overige vorderingen
De vorderingen hebben een looptijd langer dan 1 jaar. De vorderingen met een looptijd korter dan 1 jaar zijn verantwoord onder de vlottende activa.
Omtrent de uitgegeven leningen zijn geen zekerheden verkregen.
Voor de entiteiten met geringe verwachte cashflows waarop PWN een vordering heeft, heeft PWN voor deze vorderingen een voorziening gevormd.
De verstrekte leningen betreffen een verstrekte lening aan Stichting Mijnaansluiting.nl en een verstrekte lening aan SEOH.
De aflossingen op de leningen betreft het kortlopende deel (€ 42.000) van de lening aan Het Waterlaboratorium (4,82% per jaar, einddatum 2032) en de aflossing van leningen (€ 25.000) uit hoofde van de MDG activiteiten van PWN (0,5% per maand, einddatum 2023).

10.3 Vlottende activa

De onderhanden werken betreffen kosten van lopende en nog uit te voeren projecten. De materialen bestaan met name uit leidingen en appendages.

De afname van de waterdebiteuren houdt verband de in 2014 uitgevoerde noodzakelijke ICT-aanpassingen om te voldoen aan de Wet normering buitengerechtelijke incassokosten (WIK). Hierdoor was in 2014 een achterstand ontstaan.

De te vorderen belasting bestaat met name uit de te vorderen BTW.

De overige overlopende activa bestaan met name uit nog te ontvangen subsidiegelden. Er zijn geen vorderingen in onderpand gegeven als zekerheid voor verplichtingen. De vlottende activa hebben een looptijd van korter dan één jaar.

10.4.1 Liquide middelen

De liquide middelen staan ter vrije beschikking aan de vennootschap.

10.4.2 Toelichting bij het kasstroomoverzicht

Het lagere werkzaam vermogen is het gevolg van een hoger kortlopende aflossingsverplichting en is derhalve boekhoudkundig van aard.
Onder de investeringen in materiële vaste activa zijn alleen opgenomen de investeringen waarvoor in 2015 geldmiddelen zijn opgeofferd.

10.5 Eigen vermogen

Voor een specificatie en toelichting van het eigen vermogen wordt verwezen naar de vennootschappelijke balans per 31 december 2015.

10.6 Voorzieningen

De personeelsgerelateerde voorzieningen bestaan met name uit aangegane verplichtingen inzake uitkeringen aan post-actieven. Dit betreffen afspraken met medewerkers op grond van het sociaal plan, dan wel de geactualiseerde en toekomstige verplichtingen van de medewerkers die gebruikmaken van de FUR-suppletieregeling.

De overige voorzieningen bestaan met name uit voorzieningen inzake verwachte verplichtingen uit hoofde van de cao.

De dotatie aan de voorzieningen bestaan met name uit rentekosten. De onttrekkingen bestaan met name uit de maandelijkse uitkeerverplichtingen.

De verwachte onttrekking voor de totale post voorzieningen zal voor het komende boekjaar € 0,9 miljoen bedragen. Een bedrag van € 1,2 miljoen heeft een looptijd van meer dan 5 jaar.

10.7 Langlopende schulden

De gemiddelde resterende looptijd is 5,33 jaar (2014: 5). Het gemiddelde rentepercentage over de resterende looptijd van deze leningen bedraagt 3,32% (2014: 3,56%). Een bedrag van € 235 miljoen (2014: € 364 miljoen) heeft een resterende looptijd van meer dan 5 jaar. De marktwaarde van de langlopende schulden bedraagt € 606 miljoen (2014: € 630 miljoen).

Negatieve pledge clausule
PWN heeft in de contracten met de banken een negatieve pledge clausule opgenomen. Hiermee verklaart PWN geen van haar activa te zullen bezwaren ten behoeve van derden zonder voorafgaande toestemming van de geldgever.

Derivaten
PWN heeft ultimo 2015 de volgende derivaten in haar portefeuille:

  • Renteswaps
  • Cross currency swap

PWN past hedge-accounting toe ten aanzien van alle bovengenoemde derivaten. Het effectieve deel van de reële-waardeverandering van de derivaten wordt direct verantwoord in de winst-en-verliesrekening onder de financiële baten en lasten. PWN documenteert de relatie tussen hedging instrument en onderliggende afgedekte positie in een hedgetabel. In 2015 waren alle hedges effectief.

De marktwaarde van de swaps bedraagt per 31 december 2015 € 60 miljoen negatief (2014: € 69,6 miljoen negatief). PWN heeft ten doel de swaps tot einde looptijd of een marktwaarde van nihil aan te houden.

Renteswaps
PWN past hedge accounting toe om het risico van veranderingen in de variabele rente die wordt betaald wordt op de financieringen te mitigeren. De afgesloten, al lopende en toekomstige financieringen zijn aangemerkt als afgedekte positie. Alle renteswaps die PWN heeft afgesloten zijn als hedging instrument aangewezen, daar ze allen het hiervoor genoemde variabele rente risico afdekken.

Per 31 december 2015 heeft PWN acht payer swaps met een totale hoofdsom van € 164 miljoen (2014: € 172 miljoen, met acht payer swaps). De marktwaarde van de swaps bedraagt per 31 december 2015 € 58,7 miljoen negatief (2014: € 66,9 miljoen negatief).

Vier payers swaps kennen een Mutual Termination Clausule (MTC). Eén van deze payer swaps met MTC clausule heeft een ingangsdatum in 2021 en heeft een marktwaarde per ultimo 2015 van € 10,6 miljoen negatief (2014: € 12 miljoen negatief). De overige drie swaps met een MTC clausule hebben een ingangsdatum in respectievelijk 2022, 2024 en 2025. Deze swaps hebben een marktwaarde van respectievelijk € 14,3 miljoen negatief, € 14,1 miljoen negatief en € 9,7 miljoen negatief (2014: € 15,6 miljoen negatief, € 15,5 miljoen negatief en € 11,2 miljoen negatief).

Er is geen CSA afgesloten (Collateral Support Annex) met de tegenpartijen, zijnde Deutsche Bank en ING. In een CSA komen partijen overeen om bij tussentijdse verschillen tussen oorspronkelijke en marktwaarde af te rekenen.

Cross-currency swap
PWN heeft een cross-currency swap afgesloten ter afdekking van het valutarisico op aflossingen en rentebetalingen van een lening in Britse Ponden. De marktwaarde van de cross-currency swap bedraagt per 31 december 2015 € 1,3 miljoen negatief (2014: € 2,7 miljoen negatief).

10.8 Kortlopende schulden

De afname van de voorschotten watergelden houdt verband met de mogelijkheid om vanaf 2015 maandelijks te factureren. Dientegevolge neemt de hoeveelheid aan voorschotten af. De te betalen belastingen bestaan met name uit de af te dragen Belasting op Leidingwater en de af te dragen loonheffing. De overlopende passiva bestaan met name uit nog te betalen rentekosten en de verplichtingen inzake het flexibele arbeidsbudget. De vlottende passiva hebben een looptijd van korter dan één jaar.